ژان شاردن ( مترجم : اقبال يغمايى )
1447
سفرنامه شاردن ( فارسى )
را كه همه از طلاست قرار مىدهند . سفيران و ديگر ميهمانان خارجى از اين راه به كاخ راهنمايى مىشوند تا جلال و شكوه شاه ايران را به چشم خود ببينند . نماى تالار طويله صد و چهل پا ، عمقش بيست و شش پا و ارتفاعش بيست و پنج پاست . سقف خاتم كارى تالار بر روى ستونهاى چوبى زراندودى كه روى آنها نقاشى شده استوار است . اين تالار به سه قسمت تقسيم شده . قسمت وسط به اندازهء نه پا از سطح زمين بالاتر ، و دو قسمت ديگر هر كدام سه پا بلندتر از سطح زمين است . قسمتهاى سهگانه تالار وسيله چهار چوبهاى شاسى مانندى كه با قطعات شيشههاى ونيزى و رنگين تزيين شده از هم جدا گرديده است . به تمام ديوارهاى دور تالار پردههايى آويخته شده كه آسترشان قلمكارى بسيار لطيف و خوش نقش و نگار است . در سمتى كه آفتاب به درون تالار مىتابد پردهها را هشت پا بالاتر از سطح زمين نصب كردهاند تا بيرون ديده شود . حوض بزرگى كه از سنگ مرمر ساخته شده ، و ميان و اطرافش فوارههاى متعدد دارد در ميان اين تالار است . جانشين شاه عباس دوم در همين تالار تاجگذارى كرد و من شرح آن را به تفصيل تمام در كتاب شرح تاجگذارى شاه سليمان آوردهام . اگر از درگاه ورودى مستقيما از خيابان پيش برويم به ايوانى مىرسيم كه در دو طرفش بناهايى ساخته شده كه داراى حجرهها و دالانهايى است كه مجموع آنها را كارخانه مىگويند ، و در اين جاست كه براى شاه و منسوبانش كار مىكنند ، و من شرح آن را پيش از اين به تفصيل آوردهام . عمارت سمت راست كتابخانه و كارگاه صحافى است . ميرزا مقيم كه شاه عباس دوم در سال 1657 او را به سمت سفارت به دربار شاه كلكند « 1 » Colconde فرستاد قبلا رئيس اين كتابخانه بود . اتاق كتابخانه كوچك است و براى اين كار هيچ مناسب نيست ، زيرا درازاى آن فقط بيست و دو پا و پهنايش دوازده پاست . همهء ديوارهايش از بالا تا پايين داراى رفهايى به عمق پانزده شانزده انگشت « 2 » مىباشد كه در آنها كتابها به نسبت طول و عرض و حجم كتاب بدون توجه به موضوع و محتويات آن در كتابخانههاى ما كاملا رعايت مىشود روى هم چيده شده است . نام مؤلف بعضى كتابها در عطف آنها نوشته شده است .
--> ( 1 ) - كلكند قسمتى از كشور هند و جزء ايالت دكن بوده و پادشاهان دكن در آنجا مقدار زيادى جواهر اندوخته بودند . ( 2 ) - هر پوس يا انگشت معادل 27 ميلى متر يا يك دوازدهم پا بوده است .